EĞİTİMEVİ.NET
 
TESTLER-ONLİNE ÇÖZ İNDİR ÇÖZ
İHSAN DURAK
 
Siteniz İçin Kodumuz
Sitenizde Görünümü
EĞİTİMEVİ.NET
 
FEN ANİMASYONLARI DERS ÇALIŞMATEKNİKLERİ
HIZLI OKUMA SATRANÇ OYNA
OKUL BAŞARISI 18 SANİYE TESTİ
TEST ÇÖZME TEKNİKLERİ MATEMATİK FLASHLAR
SINAV KAYGISI MAT-VİDEO-SUNU
DAVRANIŞLARIMIZ MATEMATİK SORU BANK
DEPREM KONU ANLATIMLARI
SINIF İÇİ OYUNLAR ÖĞRETMEN DOSYALARI
İLGİNÇ BİLGİLER ZÜMRELER
PRATİK BİLGİLER OSS SORULARI
TRAFİK BİLGİLERİ SBS-DPYB SINAVLARI
İLKYARDIM BİLGİLERİ SÜRÜCÜ KURSU SORU
ÇOCUK HASTALIKLARI KPSS-PMYO-ALES-SORU
ÇOCUK OYUNLARI BELGESELLER
MANİLER YURDUMUZ
TEKERLEMELER DÜNYAMIZ
SOSYAL ÖDEV KAPAKLARI DİN KÜL. ÖDEV KAPAKLARI
BARBİ ÖDEV KAPAKLARI TRAFİK ÖDEV KAPAKLARI
FEN ÖDEV KAPAKLARI TARİH ÖDEV KAPAKLARI
BEDEN EĞ. KAPAKLARI MÜZİK ÖDEV KAPAKLARI
TÜRKÇE ÖDEV KAPAKLARI MATEMATİK ÖDEV KAPAKLARI
2.SINIF TESTLER 3.SINIF TESTLER 4.SINIF TESTLER 5.SINIF TESTLER
TÜRKÇE TÜRKÇE TÜRKÇE TÜRKÇE
MATEMATİK MATEMATİK MATEMATİK MATEMATİK
HAYAT BİLGİSİ HAYAT BİLGİSİ FEN VE TEKNOLOJİ FEN VE TEKNOLOJİ
2. SINIF SINAVLARI 3.. SINIF SINAVLARI SOSYAL BİLGİLER SOSYAL BİLGİLER
    4. SINIF SINAVLARI 5. SINIF SINAVLARI
SOLUNUM SİSTEMİ
6.SINIF DÖKÜMANLARI
7.SINIF DÖKÜMANLARI
8.SINIF DÖKÜMANLARI
ZEKA SORULARI
FEN VETEK. SUNULARI
İNGİLİZCE SUNULARI
TÜRKÇE SUNULARI
SATRANÇ SUNULARI
ÇANAKKALE
İNGİLİZCE ÖĞRENİYORUM
SATRANÇ OYNA
ONLİNE-PHOTOSHOP
OKUL BAŞARISI
TEST ÇÖZME TEK.
ÖZEL EĞİTİM
YAĞMURDA ARAÇ KULLANMA
KANUNLAR
İSTİKLAL MARŞI
ATATÜRK İLKELERİ
ATATÜRK İNKILAPLARI
MANDALA ÇALIŞMALARI
PERFORMANS GÖREVLERİ
PERFOR-PROJE LİSTESİ
PROJE GÖREVLERİ
YAZILILAR4-8
SOSYAL BİL. SUNULARI
GÖRSEL SANATLAR SUNU
MATEMATİK SUNULARI
BEDEN EĞİ. SUNULARI
BİLGİSAYAR EĞİTİMİ
MEVZUAT  
DERS ÇALIŞMA
HIZLI OKUMA
İLGİNÇ BİLGİLER
PRATİK BİLGİLER
EĞİTİCİ VİDEOLAR
ŞİİR DİNLE
KELOĞLAN  MASALLARI  İZLE
ŞİİRLER
SUNULAR
DERS ANLATIMI SUNULARI
NOKTALAMA İŞARETLERİ

SOLUNUM SİSTEMLERİ

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

1. Dış Solunum

Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye denir.

2. İç Solunum

Solunum organlarına dolan havadaki oksijenin yakalanıp hücrelere kadar taşınması, hücrelerde oluşan karbondioksitin aynı yolla solunum organlarına getirilmesidir.

3. Hücresel Solunum

Hücrelere kadar gelen besinlerin orada oksijenle veya oksijensiz olarak yakılması ve ATP üretilmesi olayıdır.

A. CANLILARDA GAZ ALIŞ VERİŞİ

Tek hücrelilerde solunum gazlarının hücreye giriş çıkışı, hücre yüzeyinden geçiş (difüzyon) ile sağlanır.
Çok hücreli organizmalardan süngerler ve sölenterelerde de, özelleşmiş bir solunum sistemi yoktur. Bunlarda tek hücrelilerde olduğu gibi sudaki erimiş oksijeni vücut yüzeyleri ile alır, CO2 yi de aynı yolla suya terkederler.

B. SOLUNUM ORGANLARI

1. Deri Solunumu

Vücut dış yüzeyini örten deri gaz değişimini sağlar. Alınan oksijen iç dokulara difüzyonla ya da kanla taşınır. Bu solunumu yapan, yassı ve yuvarlak solucanlarda dolaşım sistemi ve kan yoktur. Toprak solucanlarının tek katlı epitel dokudan ibaret derilerinde bulunan Goblet hücreleri çıkardıkları mukoz salgıyla vücut yüzeyinin devamlı nemli kalmasını sağlarlar.
Kurbağa ve semenderlerin erginlerinde esas solunum organı akciğerlerdir. Nemli olan deri gerekli oksijenin %25 inin alınmasını sağlar. Memelilerde de kısmi deri solunumu vardır. Ancak alınan oksijenin oranı çok azdır. (% 1 kadar)

2. Trake Solunumu

Eklembacaklılardan Böcekler, Çok ayaklılar, Bazı Kabuklular ve Araknitlerde trake solunumu görülür. Trakeler dokulardaki hücrelere kadar sokulmuş borular sistemidir.
image0013.gif

Trakeler O2 yi doğrudan hücrelere taşır. Bu hayvanların kanı O2 ve CO2 taşımada görev yapmaz. Bu nedenle kanlarında oksijen taşıyan solunum pigmentleri bulunmaz. Kanları renksizdir. Trakelere gaz giriş çıkışı vücut ve kanat hareketleri yardımıyla sağlanır.

3. Solungaç Solunumu

Suda yaşayan hayvanlarda görülür. Kurbağa larvaları, deniz solucanları, bazı yumuşakçalar, kabuklular ve balıklarda bulunur. Solungaçlar suda çözünmüş oksijeni alacak şekilde özelleşmiş, yaprak veya tüy biçimindeki yapılardır.
image0024.gif
Şekil : Solungaç

4. Akciğer Solunumu

Kurbağa ve Semenderlerin erginlerinde, Sürüngen, Kuş ve Memelilerin tümünde görülür. Akciğer hacimleri ve yüzeyleri organizma gruplarının enerji ihtiyacına göre değişkenlik gösterir. Kuşların solunum sisteminde akciğerler ve hava keseleri bulunur. Hava keseleri bazı kemiklerin içlerine kadar uzanır. Kuş akciğerlerinde alveol yoktur. Hava keseleri hava depolar ve körük gibi fonksiyon yapar. Kuşların kemik boşlukları hava taşır. Bu yapı sayesinde kuşlar yükseklerde çok rahat uçabilirler.

Solunum Sistemiyle İlgili Yapılanların Özellikleri

• Solunun organlarının duvarları gaz giriş çıkışını kolaylaştıracak biçimde ince bir yapıya sahiptir
• Solunun organlarındaki tabakalar yüzey genişlemesine dolayısıyla difüzyon imkanının artmasına yardımcı olur Örneğin akçiğerşerdeki alveollerin toplam yüzeyi yaklaşık 100m2 dir.
• Solunum gazllarının giriş-çıkışı olduğu yerlerdeki yüzeyler nemlidir

5. Birden Fazla Solunum Organı Taşıyan Hayvanlar

a. Akciğerli balıklarda (Dipneusti) iki solunum organı faaliyet gösterir. Bu balıklar nehirlerde yaşar, bu sürede solungaçlarını kullanırlar.
Su yüzeyine çıkarak hava keselerini dolduran balık, suların çekilmesiyle çamur altına girer. Uzun bir süre hava kesesindeki hava ile hayatını sürdürür.

b. Kurbağalar ve semenderler larva devresinde tamamen suda yaşadıkları için solungaç solunumu yaparlar. Ergin hale gelen kurbağalarda solungaç kaybolur, yerini akciğer alır. Ergin kurbağa hem deri ile, hem de akciğerleriyle solunum yapar. Kurbağalar derilerini nemli tutmak için genelde nemli ortamlarda yaşarlar. Kurak bir ortamda uzun süre kurbağa yaşayamaz.

C. İNSANDA SOLUNUM SİSTEMİ

İnsanda solunum sistemi akciğerler ve bu akciğerlere hava taşıyan borulardan oluşur. Burun, ağız, yutak, gırtlak, soluk borusu ve bronşlar solunum esnasında faaliyet gösteren yapılardır.

1. Solunum Sisteminin Bölümleri

a. Burun : Burunun iç yapısı, havayı temizleme, nemlendirme ve ısıtmaya uygun olduğu için, hava girişinde bu organın önemi daha büyüktür.

b. Soluk Borusu (Trake) : Ağız boşluğunun son kısmında yer alan yutağa soluk borusu bağlanır. 10 – 12 cm uzunluğunda ve 2 cm çapında olan bu borunun başlangıç bölümüne gırtlak denir. Gırtlağın içindeki ses telleri epitel uzantılardan meydana gelmiş olup, gerginlikleri kaslarla ayarlandığından çeşitli tonlarda ses çıkartılmasını sağlar.

Soluk borusunun, düz olan arka yüzü yemek borusu ile komşudur ve iç yüzü hareketli siller taşıyan epitel hücreleri ile döşenmiştir. Bu hücrelerin meydana getirdiği epitel tabakası altında salgı bezleri bulunduğu gibi, hücrelerin arasında da salgı yapan goblet hücreleri bulunur.
Bu hücreler mukus denilen bir madde çıkarırlar. Mukus hareketli siller üzerinde ince bir tabaka oluşturur. İnce mukus tabakası, hem epitel yüzeyin nemli kalmasını sağlar, hem de solunumla giren havadaki toz ve diğer yabancı maddeleri tutar.

Soluk borusunun yapısında epitel tabakasından sonra kıkırdak doku tabakası bulunur. Kıkırdak doku, soluk borusunun duvarlarının birbirine yapışmasını önleyecek şekilde bir gerginlik sağlar. Yemek borusuna bakan yüzeyde kıkırdak yoktur. Soluk borusu arkada dördüncü sırt omuru hizasında iki kola ayrılır. Bu kollara bronş adı verilir.
image0032.gif
Şekil : İnsanda Solunum Sistemi

Bronşların herbiri akciğere girdikten sonra binlerce ince borucuğa ayrılır. Bunlara bronşçuk adı verilir. Bronşçukların uçlarında hava keseleri bulunur (alveol). Alveoller çok ince, tek sıra epitel hücrelerden oluşmuş olup dışı kılcal damarlar ile donatılmıştır.

c. Akciğerlerin Yapısı ve Görevleri : Akciğerler, sağ ve sol olmak üzere iki kısımdan meydana gelir.
Sağ akciğer üç bölmeli, sol akciğer iki bölmelidir. Sol akciğerin küçük olmasının nedeni, kalbin buraya yakın oluşudur. Her iki akciğer pleura denilen iki yapraklı ince bir zar ile örtülüdür. Bu iki zarın iç ve dış yaprakları arasındaki boşluklarda az miktarda lenf sıvısı ve hava bulunur.

2. Soluk Alıp Verme Mekanizması

Soluk alıp verme mekanizması, göğüs boşluğu ve akciğerlerin genişleyip daralmasına dayanır. Aynı zamanda bu mekanizmada diyafram kası ve kaburgalar arası kaslar etkin rol oynarlar.
image0043.gif
Şekil : Soluk Alıp Verme Mekanizması

Soluk alırken, diyafram kası kasılır ve kaburgalar arası açılarak hacim artar, göğüs iç basıncı düşer ve içeriye hava girer. Bu esnada göğüs boşluğu genişlemiştir.

Soluk verirken; diyafram kası gevşer, kaburgalar birbirine yaklaşarak hacim azalır, göğüs iç basıncı artar ve dışarıya hava verilir. Bu esnada göğüs boşluğu daralmıştır.

Solunum hızı kandaki CO2 miktarına göre düzenlenir. CO2 artışı soluk alıp vermeyi hızlandırır.Çünkü CO2 kanın pH sını düşürür ve ortam asit hale gelir Bu da beyni uyarır.
Soluk alış verişinin hızı ve şiddeti omurilik soğanındaki sinirler tarafından denetlenir

3. Solunum Gazlarının Taşınması

Kanın en önemli özelliklerinden biri; CO2 ve O2 taşıma kapasitesinin çok yüksek olmasıdır.

a. Oksijenin Taşınması : Hayvanların kanında O2 taşıyıcı solunum pigmentleri bulunur.
Pigmentleri şu şekilde sıralayabiliriz: Hemoglobin, Hemosiyanin, Klorokruorin, Hemoeritrin
Oksijen kanda oksihemoglobin halinde taşınır. Çok az bir kısmı kan plazmasında çözünmüş olarak taşınır. (% 2 kadar). Akciğerlerde kana geçen O2, alyuvarlardaki hemoglobinle birleşip oksihemoglobini oluşturur.
Hb + O2 image0051.gifHbO2 (Oksihemoglobin)
Doku kılcallarında hemoglobinden ayrılıp doku sıvısına, oradan da difüzyonla hücrelere geçer.

image0062.gif
Tablo : Hayvanlarda Solunum Pigmentleri ve Bulunduğu Yer

b. Karbondioksitin Taşınması: Hücrelerde oluşan CO2, doku sıvısına geçip difüzyonla kılcal damarlara geçer. Normal olarak CO2, kanda çok az erir ve az bir kısmı kan plazması ile taşınır. Büyük bir kısmı ise alyuvarlara girer. Alyuvarlarda karbonik anhidraz enziminin katalizlemesi sonucu CO2, su ile birleşerek karbonik asiti oluşturur.
Karbonik asit (H2CO3), iyonlaşarak H+ ve HCO3– (bikarbonat) iyonu meydana getirir. H+ iyonu alyuvarlarda hemoglobinle, birleşerek HCO3 iyonları ise plazmada taşınarak akciğer kılcallarına getirilir.
Karbonik anhidraz enzimi
image0072.gif

Akciğer kılcallarında HCO3 iyonları tekrar alyuvarlara girerek H+ iyonları ile birleşir ve H2CO3 (karbonik asit) oluşturur.
Yine karbonik anhidraz enziminin etkisiyle, karbonik asit, H2O ve CO2 e ayrışır. Böylece serbest kalan CO2 difüzyonla önce plazmaya, oradan da akciğer alveollerine geçer ve soluk verme ile dışarı atılır.
image0082.gif
Şekil : Kanda O2 ve CO2 nin Taşınması

CO2 nin çok az bir kısmının hemoglobin ile de taşınabildiği belirtilmektedir. İnsanın soluduğu havada fazla oranda karbon monoksit (CO) bulunursa zehirlenme meydana gelir.
Çünkü, CO hemoglobin ile sıkı bağ yapar ve kolayca kopmaz. Bunun sonucunda oksijen hemoglobinle bağlanamaz ve dokular O2 siz kalır.

alıntıdır.

                                                                                                                                                                                                    
TESTLERİM.NET --TEST ÇÖZ-OYUN OYNA
EĞİTİM İLE İLGİLİ HERŞEY
TESTLERİM.NET
Ödev
2.SINIF TESTLER 3.SINIF TESTLER 4.SINIF TESTLER 5.SINIF TESTLER
TÜRKÇE TÜRKÇE TÜRKÇE TÜRKÇE
MATEMATİK MATEMATİK MATEMATİK MATEMATİK
HAYAT BİLGİSİ HAYAT BİLGİSİ FEN VE TEKNOLOJİ FEN VE TEKNOLOJİ
    SOSYAL BİLGİLER SOSYAL BİLGİLER
 
 

 
ANA SAYFA  1.SINIF TESTLER 2.SINIF TESTLER   3.SINIF TESTLER  4.SINIF TESTLER 5.SINIF TESTLER 6.SINIF TESTLER 7.SINIF TESTLER 8.SINIF TESTLER ÖDEV KAPAKLARI  DERS ÇALIŞMA ÇOCUK OYUNLARI
  İLETİŞİM:  egitimevi.net@gmail.com
Copyright © 2017 Egitimevi.net  Tüm Hakları Saklıdır.